การประมาณค่า LDL Cholesterol ด้วย Friedewald Equation


การประมาณค่า LDL Cholesterol ด้วย Friedewald Equation

การทบทวนการศึกษาทั้ง 134 ฉบับ ในการใช้โภชนาการคาร์บต่ำ ไขมันดีสูง โดย Prof.Tim Noakes และคณะ ที่พี่ปุ๋มแปลสรุปไป 3 ตอนแล้วนั้น

Prof. Noakes ได้พูดถึงหนึ่งในข้อสังเกตเรื่องระดับ LDL Cholesterol ที่เพิ่มจากการรับประทานโภชนาการคาร์บต่ำ ไขมันดีสูง ในบางบุคคล ว่าอาจจะมีผลมาจากการประมาณค่า LDL-Cholesterol โดยใช้ Friedewald Equation งั้นเรามาทำความเข้าใจกันหน่อยว่า สมการ Friedewald คืออะไร มีข้อดีและข้อบกพร่องอย่างไร เราจะเชื่อถือได้แค่ไหน

ในการพัฒนา ตัวชี้วัดความเสี่ยง (Risk Index) โรคหลอดเลือดหัวใจ ใน Framingham Study ในช่วงปี ค.ศ. 1969-1970 มีความจำเป็นต้องวัดค่า Total Cholesterol, Triglyceride, LDL-Cholesterol และ HDL-Cholesterol ซึ่ง Total Cholesterol, Triglyceride, HDL-Cholesterol ในเลือด ใช้วิธีวัดโดยตรงด้วย Vertical spin density-gradient ultracentrifuge

ดังนั้นการที่จะต้องมาใช้วิธีเดียวกันเพื่อหาค่า LDL-Cholesterol นั้น เป็นการเสียเวลา มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม ทำได้ยากในคนหมู่มากเพื่องานวิจัย มีทางที่จะใช้วิธีการคำนวณได้หรือไม่

LDL

 

Dr.William Friedewald กับ Bob Levy ซึ่งขณะนั้นทำงานอยู่ที่ National Heart and Lung Institute จึงได้สร้างสมการ Friedewald ขึ้นมาในปี 1972 เพื่อใช้ประมาณการค่า LDL-Cholesterol อย่างรวดเร็ว ประหยัดค่าใช้จ่าย ไม่ต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญ ทำได้ในคนหมู่มาก สมการนี้คือ

LDL-C = TC – HDL-C -(TG/5) (mg/dL)

TC = Total Cholesterol
TG = Triglyceride
HDL-C = High Density Lipoprotein-Cholesterol
LDL-C = Low Density Lipoprotein-Cholesterol

 

พูดง่ายๆ เอา Cholesterol ทั้งหมด ลบด้วย Cholesterol ที่ถูกบรรทุกโดยเรือ HDL ลบด้วย Cholesterol ที่ถูกบรรทุกโดยเรือ VLDL ที่เหลือจะคือ Cholesterol ที่ถูกบรรทุกโดยเรือ LDL (ดูสมการประกอบ)

ค่า VLDL-Cholesterol (บนเรือชื่อ VLDL จะบรรทุก Triglyceride และ Cholesterol) นั้น Dr.William Friedewald กับ Bob Levy สังเกตอัตราส่วนที่ค่อนข้างคงที่ของ TG : VLDL-C คือ เท่ากับ 5 : 1 ดังนั้นเมื่อเราวัดค่า TG โดยตรงได้เท่าไร หารด้วย 5 ก็จะได้ค่าโดยประมาณของ VLDL-C ซึ่งก็จะทำให้เราสามารถประมาณค่า LDL-Cholesterol โดยใช้สมการ Friedewald ได้

ในงานวิจัยทั่วโลกที่เกี่ยวข้องกับการหาค่า LDL-C จะใช้สมการ Friedewald เป็นมาตรฐานทั้งหมด ซึ่งอาจรวมถึง LDL-C จากการตรวจร่างกายประจำปีของพวกเราด้วย

(หมายเหตุ : วันนี้พี่โทรไปถามนักเทคนิคการแพทย์โรงพยาบาลเอกชนใหญ่แห่งหนึ่ง แจ้งว่าที่โรงพยาบาลนี้ ใช้วิธีวัด LDL-C โดยตรง ไม่ได้ใช้สมการ Friedewald แต่ไม่สามารถวัด LDL แยกเป็น ขนาดต่างๆได้ (particle size sub fractions ) ต้องส่งไปที่ ร.พ.รามาธิบดี)

ดังนั้นเหตุผลหนึ่งที่ค่า LDL-Cholesterol ดูเพิ่มขึ้นเวลาใช้สมการ Friedewald ตามที่ Prof.Noakes ตั้งข้อสังเกตก็คือ โภชนาการคาร์บต่ำ ไขมันดีสูง จะทำให้ Triglyceride ลดต่ำลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จึงทำให้ค่า TG/5 (ซึ่งก็คือ VLDL-Cholesterol)ในสมการ มีค่าน้อยลง เมื่อเอาไปลบออกจาก TC และ HDL-C จึงดูเหมือนว่าค่า LDL-C สูงขึ้น

LDL-C = TC – HDL-C -(TG/5) (mg/dL)

และนี่คือข้อบกพร่องของสมการ Friedewald พี่แปะลิงค์การศึกษา ที่วิจัยเรื่องความไม่แม่นยำ โดยเฉพาะถ้าค่า TG สูงกว่า 150 mg/dL เช่นเดียวกับที่ค่า TG ต่ำ ก็อาจทำให้ค่า LDL-C มีความแตกต่างไปจากการวัดโดยตรงด้วยวิธี Ultracentrifuge ได้มากเลยทีเดียว

บทสรุปของโพสต์นี้คือ

เวลาเห็นค่า LDL-Cholesterol สูงจากการรับประทานคาร์บต่ำ ไขมันดีสูง ก็อย่าเพิ่งตีโพยตีพาย

1. ขอให้ดูค่าไตรกลีเซอไรด์ด้วยว่าต่ำไหม เช่น <50 mg/dL HDL-C สูงไหม ถ้า TG/HDL-C ใกล้เคียง 1 ความเสี่ยงโรคหลอดเลือหัวใจก็ต่ำลงนะคะ เราไม่ควรพิจารณาตัวแปรเดียวคือ LDL-C (ลองกลับไปอ่านโพสต์ PURE Study ดูค่ะ)

2. ถามโรงพยาบาลว่า ค่า LDL-Cholesterol วัดโดยตรง (จะมีคำว่า direct กำกับที่ LDL-C นะ พี่ดูจากงานวิจัยต่างประเทศ) ใช้วิธีไหนในการวัด หรือใช้จากการคำนวณ เรามีสิทธิ์ถามได้ค่ะ

3. นึกถึงสมการ Friedewald เข้าไว้ จะได้ไม่ตื่นเต้นเกินไป ถ้าไม่สบายใจ ให้ตรวจปัจจัยอื่นร่วม เช่น Coronary Artery Calcium Score(CACS), C-Reactive Protein, Fasting Insulin เป็นต้น

 


Ref :

http://clinchem.aaccjnls.org/content/clinchem/…/499.full.pdf

https://www.sciencedirect.com/…/artic…/pii/S073510971301098X

https://www.msdmanuals.com/medical-calcul…/Friedewald_SI.htm

http://www.epi.umn.edu/…/william-friedewald-on-the-friedew…/

https://www.mdcalc.com/ldl-calculated

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4226221/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2459246/

http://www.gpnotebook.co.uk/simplepage.cfm…