กุญแจดอกที่ 4 ในการขจัดไขมัน “จัดการกับความเครียด และนอนหลับให้เพียงพอ”


FatOut กุญแจไขความรู้ใหม่สู่การขจัดไขมัน
EP15: ตอนที่ 15 : กุญแจดอกที่ 4 ในการขจัดไขมัน
“จัดการกับความเครียด และนอนหลับให้เพียงพอ”

 

ความเครียดที่มนุษย์ประสบอยู่มี 2 ประเภทค่ะ

1. ความเครียดทางอารมณ์ (Emotional Stress)

เช่น ความเครียดเรื่องงานที่มีโปรเจคที่ยังค้างคาทำไม่เสร็จ แต่มีกำหนดเส้นตายเรื่องเวลามาแล้ว ความเครียดเรื่องการเจ็บป่วยของคนในครอบครัว ความเครียดเรื่องความสัมพันธ์ ความเครียดเรื่องอนาคตของครอบครัว เป็นต้น

2. ความเครียดทางร่างกาย (Physical Stress)

ได้แก่ การอดนอน การออกกำลังกายหนักเกินไป การเจ็บป่วย ซึ่งมันส่งผลไม่ได้น้อยไปกว่าความเครียดทางอารมณ์เลย โดยเฉพาะการอดนอน พวกเรารู้ไหมคะว่า ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการขจัดไขมันคือเวลาที่เรานอนหลับสนิทค่ะ

เพราะอะไรความเครียดในยุคมิลเลนเนียลจึงส่งผลให้เกิดการสะสมไขมัน มันเป็นอย่างนี้ค่ะ ร่างกายถูกออกแบบมาให้ต้องรอด เพื่อการคงอยู่ของเผ่าพันธุ์ ในสภาวะที่เผชิญกับอันตรายนะคะ นึกถึงมนุษย์ถ้ำทึ่ล่าเหยื่อ แล้วไปเจอไดโนเสาร์กินเนื้อ หรือเสือดูสิคะ เราจะรอดได้ก็ต้องหนีให้ทัน หรือมีพลังสู้ให้ได้ (Fight or Flight) โดยใช้การทำงานของสมองร่วมกับระบบฮอร์โมนในร่างกาย ซึ่งฮอร์โมนตัวสำคัญที่จะหลั่งออกมาในช่วงที่เกิดความเครียด ไม่ว่าจะเป็นทางอารมณ์หรือทางร่างกาย ก็คือฮอร์โมนที่ชื่อ คอร์ติซอล หลั่งออกมาจากต่อมหมวกไต ซึ่งอยู่เหนือไตทั้งสองข้าง

ฮอร์โมนคอร์ติซอลจะทำหน้าที่ในการสั่งให้ตับสร้างกลูโคสฉุกเฉินจากกลัยโคเจน หรือไขมัน แล้วส่งกลูโคสฉุกเฉินนั้นออกมาในกระแสเลือด เพื่อให้กล้ามเนื้อมีวัตถุดิบในการสร้างพลังงานเพื่อการหดตัวของกล้ามเนื้อ เพื่อใช้ในการหนีอันตรายจากสัตว์ใหญ่ หรือสู้ และเมื่อหนีรอดแล้ว คอร์ติซอลก็จะลดระดับในเลือดจนหายหมดไป ซึ่งก็ไม่เกิน 2-3 ชั่วโมง

แต่มนุษย์ในยุคปัจจุบัน เราไม่ต้องหนีเสือ อีกต่อไป เราไม่มีภาวะคุกคามแบบนั้นแล้ว แต่เรากลับมีภาวะเครียดทางอารมณ์อย่างเรื้อรังเกี่ยวกับการดำเนินชีวิต หรือ อดนอนต่อเนื่อง ออกกำลังกายหักโหม จำกัดแคลอรี่ที่กิน เพราะเชื่อว่าจะช่วยขจัดไขมันได้ ส่งผลให้คอร์ติซอลหลั่งออกมาอย่างเรื้อรังเช่นกัน เมื่อคอร์ติซอลมีค้างอยู่ในกระแสเลือด ตับย่อมสร้างกลูโคสปล่อยออกมาในกระแสเลือดตลอดเวลาเช่นกัน และจำกันได้ไหมคะ เมื่อมีกลูโคสอยู่ในกระแสเลือดเกิน อินซูลินก็จะต้องออกมาเพื่อพากลูโคสไปให้กล้ามเนื้อใช้งาน

แต่ในความเป็นจริง เราไม่ต้องวิ่งหนีอะไรนอกจากวิ่งหนีอารมณ์ตัวเองที่ปล่อยวางไม่ได้ เซลล์กล้ามเนื้อก็จะปฏิเสธกลูโคสนั้น เพราะมันไม่ต้องการ ทีนี้ทำไงดีล่ะ อินซูลินจะพากลูโคสกลับเข้าไปในกระแสเลือดอีกก็ไม่ได้ ทางเดียวที่ร่างกายจัดการก็คือ เปลี่ยนกลูโคสให้กลายเป็นไขมัน เก็บเข้าไปไว้ที่เนื้อเยื่อไขมันรอบเอวแทน ยิ่งความเครียดเรื้อรังเท่าไหร่ ร่างกายก็สามารถสร้างเนื้อเยื่อไขมันเพิ่มมาเก็บเพิ่มไขมันได้เท่านั้น เข้าใจแล้วใช่ไหมคะว่าทำไมยิ่งเครียด ยิ่งหิว ยิ่งอ้วน

พี่จะทำคลิปถึงเรื่องความสัมพันธ์และผลกระทบระหว่างคอร์ติซอลกับฮอร์โมนตัวอื่นที่ควบคุมเมตาโบลิซึมของร่างกาย รวมทั้งเรื่องการนอนให้เพียงพอว่า ส่งผลต่อการขจัดไขมันอย่างไร เป็นอีก 2 คลิปเลยค่ะ